Γιατί καταρρέουν τα παλιά κτίρια; Τι δείχνουν οι πρόσφατες καταρρεύσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Μετά τις καταρρεύσεις στην Κολοκοτρώνη και στη Βασιλίσσης Όλγας, εξηγούμε γιατί ένα παλιό ή διατηρητέο κτίριο φτάνει να υποχωρήσει και ποια σημάδια δεν πρέπει να αγνοούμε.
Μέσα σε λίγες ημέρες, δύο περιστατικά έφεραν ξανά στο προσκήνιο την κατάσταση των παλιών κτιρίων στις ελληνικές πόλεις. Στις 12 Νοεμβρίου κατέρρευσε τμήμα κτιρίου στην οδό Κολοκοτρώνη, στο κέντρο της Αθήνας, ενώ στις 15 Νοεμβρίου υποχώρησε τμήμα ενός διατηρητέου, εγκαταλελειμμένου κτιρίου στη Βασιλίσσης Όλγας στη Θεσσαλονίκη. Ευτυχώς δεν υπήρξαν τραυματισμοί, όμως το ερώτημα είναι εύλογο: γιατί ένα κτίριο που στέκεται δεκαετίες φτάνει ξαφνικά να καταρρεύσει;
Η ηλικία δεν είναι από μόνη της το πρόβλημα
Ένα κτίριο 80 ή 100 ετών μπορεί να είναι απολύτως ασφαλές, αν συντηρείται. Το πρόβλημα ξεκινά όταν συνδυάζονται τρεις παράγοντες: εγκατάλειψη, νερό και επεμβάσεις χωρίς μελέτη. Τα περισσότερα παλιά κτίρια των κέντρων είναι κατασκευασμένα με φέρουσα λιθοδομή ή πλινθοδομή και ξύλινα πατώματα. Τα υλικά αυτά αντέχουν, αρκεί να μένουν στεγνά και να μη χάνουν τη συνοχή τους.
Οι βασικές αιτίες
- Νερό και υγρασία: μια χαλασμένη στέγη ή ένα βουλωμένο λούκι αρκούν για να διαποτιστούν οι τοίχοι. Το κονίαμα (η «λάσπη» ανάμεσα στις πέτρες) ξεπλένεται σιγά-σιγά και ο τοίχος χάνει την αντοχή του.
- Σάπια ξύλινα στοιχεία: δοκάρια πατωμάτων και στέγης που σαπίζουν από την υγρασία ή προσβάλλονται από έντομα δεν «δένουν» πλέον τους τοίχους μεταξύ τους.
- Εγκατάλειψη: ένα κλειστό κτίριο δεν αερίζεται και κανείς δεν βλέπει εγκαίρως τις ζημιές. Συχνά χάνει και τη στέγη του, οπότε η βροχή μπαίνει απευθείας μέσα.
- Επεμβάσεις χωρίς στατική μελέτη: αφαίρεση εσωτερικών τοίχων, νέα ανοίγματα, βαριά πρόσθετα φορτία ή εργασίες ανακατασκευής χωρίς προσωρινές αντιστηρίξεις.
- Σεισμοί που «κουράζουν» το κτίριο: ακόμη και μικρές δονήσεις, επαναλαμβανόμενες για χρόνια, ανοίγουν ρωγμές που με το νερό μεγαλώνουν.
Γιατί τα διατηρητέα κινδυνεύουν περισσότερο
Πολλά διατηρητέα κτίρια μένουν κλειστά για χρόνια εξαιτίας κληρονομικών εκκρεμοτήτων, υψηλού κόστους αποκατάστασης ή γραφειοκρατίας. Η αποκατάσταση απαιτεί ειδικές μελέτες και εγκρίσεις, και όσο καθυστερεί, η φθορά προχωρά. Έτσι, κτίρια με μεγάλη ιστορική αξία καταλήγουν επικίνδυνα για τους περαστικούς.
Σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε
- Ρωγμές που μεγαλώνουν ή σχηματίζουν «σκάλα» στους τοίχους.
- Τοίχοι που «κοιλιάζουν» ή γέρνουν προς τα έξω.
- Σοβάδες και κομμάτια που πέφτουν στο πεζοδρόμιο.
- Πόρτες και παράθυρα που ξαφνικά δεν κλείνουν.
- Νερά που τρέχουν μόνιμα από στέγες και μπαλκόνια.
Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης
Αν βλέπετε τέτοια σημάδια σε κτίριο της γειτονιάς σας, ενημερώστε την Υπηρεσία Δόμησης του δήμου σας. Αν ο κίνδυνος είναι άμεσος, καλέστε την Πυροσβεστική στο 199. Για ιδιοκτήτες παλιών ακινήτων, ο τακτικός έλεγχος από πολιτικό μηχανικό και η προστασία από το νερό είναι η πιο φθηνή «ασφάλεια» που υπάρχει.
Φωτογραφία: wiggijo / Pixabay
Τα άρθρα υγείας και άσκησης έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή ειδικού.
